Review: Geld en Gedrag – Dan Ariely & Jeff Kreisler (Maven Publishing)

In zijn nieuwste boek verkent Ariely de weinig rationele keuzes die we allemaal maken als het gaat om geld. De vraag is: ga je na het lezen van Geld en Gedrag ook écht rationeler om met je geld?

Heeft Dan Ariely nog introductie nodig? Een korte dan. Ariely is wellicht de populairste gedragswetenschapper ter wereld. Dat dankt hij aan de elegante, creatieve en vaak geestige experimenten waarmee hij gedragseconomische mechanismen onthult. De rode draad in Ariely’s werk is irrationeel gedrag. Je vindt die terug van zijn eerste millionseller Predictably Irrational tot aan zijn documentaire “(Dis)Honesty: The Truth About Lies”, die nu op Netflix staat.

Herkenbaar
In dit nieuwe boek verkent hij de weinig rationele keuzes die we allemaal maken als het gaat om geld. Daarbij maakt de lezer kennis met belangrijke verschijnselen uit de gedragseconomie, van verliesaversie en mentaal boekhouden tot het het IKEA-effect. Elk hoofdstuk begint met een herkenbare anekdote over hoe mensen omgaan met geld. En belicht vervolgens de verschillende psychologische mechanismen erachter.

Betaalpijn
Het fenomeen betaalpijn komt bijvoorbeeld mooi tot leven door een huwelijksreis naar een all-inclusive resort te vergelijken met een weekendje in een stad. Waarom voelt een vooraf betaald diner prettiger dan ter plekke afrekenen? En hoe kun je vanuit dat inzicht het beste betalen voor groepsetentjes? (Ik verklap niks, maar het is in elk geval leuk om te proberen!)

Spectaculaire misser
Een enkele keer pakt de opzet minder goed uit. Het verhaal over de spectaculaire misser van winkelketen JC Penney verliest vaart door de fictieve tante Emily. En de grappen van mede-auteur en komiek Jeff Kreisler (Get Rich Cheating) zijn soms Voor Dummies-achtig flauw. Ariely kan ook zonder.

Nobelprijs
Het knappe van Geld en Gedrag is dat het nergens drammerig wordt. Het verveeld-hautaine toontje van sommige Nederlandse populaire wetenschap is ver te zoeken. Ariely blijft ontspannen, relativerend en daardoor toegankelijk. Joris Luyendijk mag hem dan tippen voor een Nobelprijs, Ariely heeft er duidelijk veel lol in dat we als mensen allemaal even irrationeel zijn – hijzelf incluis. En dankzij de sprekende voorbeelden komt de materie moeiteloos tot leven.

Dubbel en dwars terugbetaald
Gedragseconomie draait om wat mensen doén. De vraag is dan ook: ga je na het lezen van Geld en Gedrag echt rationeler om met je geld? Het zou zomaar kunnen dat je jezelf  al lezende direct betrapt op – bijvoorbeeld – vasthouden aan verzonken kosten. En in elk geval zul je voortaan met argusogen kijken naar festivalmuntjes, contactloze kassa’s en andere pijnvrije betaalmethoden. De gemiddelde lezer verdient de investering in dit boek dus waarschijnlijk dubbel en dwars terug. ****